26 Mayıs 2015 Salı

OT FESTİVALİ

ot festivali
Ot festivali başlığına bakıp, benim Ege'de düzenlenen ot festivallerine katıldığımı zannetmeyin :)
Bu ot festivali geçenlerde bizim evdeydi :)
Nisan-Mayıs aylarının gelmesiyle pazar tezgahları çeşit çeşit yenilebilir otlarla doldu.
Ben farklı otları alıp tarif denemeyi, farklı tatları keşfetmeyi çok severim.
Cuma günleri kurulan semt pazarımızda geçen hafta bu tür otlar satan tezgahta büyük boy Labada (efelek) gördüm, sarmasını yapmayı hep istediğim için yarım kilo aldım.
Ben Kastamonu'luyum bizde Hodan (ıspıt) çok sevilir, Hodan'dan 1 kilo aldım ama neredeyse hiç yaprağı yoktu sadece sapları ve biraz çiçeği vardı.
Ertesi gün Bakırköy pazarına gittim, Bakırköy'den sebze alışverişi yapmam ama geçen hafta tezgahlar o kadar güzel otlarla doluydu ki  hemen 1 demet "Hindiba" aldım.
Mor çiçekleri ile çok güzel görünen "Karabaş Otu" aldım, Karabaş otu ile sadece çay yapıldığını biliyordum.
Hiç bir şey yapamasamda vazoya yerleştirip, çiçek olarak değerlendiririm diye düşündüm.
Meğer reçeli de yapılıyormuş.
Başka bir tezgahta muhteşem yaprakları olan demet demet hodan gördüm.
Bir gün önce hodan almıştım ama bunların yaprakları o kadar güzeldi ki kayıtsız kalamadım sarma yapmak için 1 demet hodan aldım.
Yapraklarını sarma yaparak, saplarını yumurtalı pişirerek değerlendirdim.
Sonra geçtiğimiz haftalarda eşimin abisi Feshane de düzenlenen Hatay günlerinden "Zahter" almış, sağolsun bize de bol bol taze zahter verdi.
Zahter'den çay ve salata yaptım.
Bugünkü bölümde otların resimlerini, faydalarını ve yaptığım tariflerin resimlerini yayınlayacağım.

Resimlerin altında ki linkten tariflere ulaşabilirsiniz.

tarifi
KARABAŞ OTU;
Karabaş otu yabani lavanta olarak da bilinir.
Çayının sakinleştirici özelliği olduğu söylenir.
Ben çayını yaptım sonra internetten reçelinin de yapıldığını öğrenince hemen reçelini de yaptım.
Tariflerini yakında vereceğim.
Karabaş Otunun Özellikleri;

Karabaş otu Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde bol miktarda yetişir.
Boyu 20-60 cm arasında değişir. 
Haziran ve ağustos ayları arasında çok güzel mor çiçekler açar.
Karabaş Lavanta Schopflavendel Lavandula stoechas L.
Karabaş Lavantasının çiçekleri baş örgüsü ile örülmüş gibi ve en üstte 4 adet leylaki renkte oval şeklinde bir demet şeklindedir. 
Birleşiminde %1,5 oranında Eter yağı bulunur ve bu yağın en önemli alt türevleri; Fenchon, Kafur, Borneol ve Terpinol’dür. 
Fareler üzerinde yapılan araştırmalarda Karabaş Lavanta çiçeğinin kandaki şekeri düşürdüğü tespit edilmiştir. Karabaş Lavanta hakiki Lavanta olmadığı zaman onun yerine kullanılabilir.
Karabaş Otunu faydaları;
Karabaş otunun çiçeği su ile kaynatılıp içildiği zaman zihne çok faydalı olduğu için halk arasında “kafa süpürgesi” de denir.
Karabaş otunun, vücudu ve kalbi güçlendirici, sinirleri düzeltici, balgam söktürücü, mikrop öldürücü, yaraları iyi edici özellikleri yanı sıra, mide üşütmesinden astım ve siroza kadar birçok rahatsızlığa iyi geldiği bilinir. Ayrıca kanserli hücrelerin çoğalmasını yavaşlattığı da söylenir.

lavande

lavande tea

HİNDİBA;
Hindiba (Cichorium endivia), papatyagiller (Asteraceae) familyasından, sebze olarak yararlanılan bir yıllık bitki türü.
Mısır ve Endonezya kökenli olduğu sanılan bitkinin, 16. yüzyıldan bu yana Avrupa'da tarımı yapılmaktadır.
Yüksekliği 50-100 cm arasında değişir; parçalı yaprakları ve açık mavi renkli çiçekleri vardır.
Yapraklarından salata olarak yararlanıldığı gibi sıcak yemek de yapılır.
Hindiba cinsinden bir diğer bitki türü olan beyaz hindiba (Cichorium intybus) ile yakın akrabadır.
Türkiye'de yaygın olarak yabani hindibanın yaprakları ilkbaharda toplanarak şifalı ot ve sebze olarak tüketilir. Bu yapraklar “Hindiba” ve “Radika” olarak bilinir.
Hindiba Otu Özellikleri:
Her tür toprakta yetişebilir. Bahçe çimlerinin arasında bile görülebilir.
Uzun yapraklar rozet biçiminde, hemen toprağın üstünde toplanmıştır, kenarları derin loplu ve dişlidir.
İçi boş olan uzun sapın ucunda sarı bir hindiba çiçeği vardır.
Çiçek solduğunda, yerine oluşan tohum başağı, beyaz ve yuvarlak bir tüy topunu andırır.
Mart-mayıs aylarında çiçeklenir.
Sap ve yaprakların hafif acımsı bir tadı vardır.
Hindiba Otunun Faydaları:
İştah açar ve sindirimi kolaylaştırır.
Vücuda, mideye, karaciğer ve böbreklere kuvvet verir.
Güneş yanıkları ve egzamaya karşı faydalıdır.
İdrar ve balgam söktürür.
Böbrek kumlarının dökülmesine yardımcı olur.
Kanı temizler ve damarları genişletir. Sıtmaya iyi gelir. Kusmayı önler.
Hindiba bitkisi katılgan dokuyu (bağdoku) çok olumlu etkileyerek, yeterli oranda kanın tüm hücrelere ulaşmasına yardımcı olur.
İçerdiği etkin maddelerin birlikte oluşturduğu etki sayesinde, güçsüz kişilerin güçlenmesini sağlar.
Romatizma ve gut hastaları, ilkbahar ve sonbaharda mutlaka 2-4 haftalık bir hindiba kürü yapmalıdırlar, şikâyetleri kesinlikle azalacaktır.
Ayrıca, şeker hastaları için de bazı rahatlıklar sağlayabilir.
Hindiba ayrıca, safrakesesi taşlarının oluşumunu ve irileşmesini önler.
Oluşmuş olan taşları eritemez, ama ağrıları ve öteki rahatsızlıkları azaltabilir.
Safra azlığı, mide ve bağırsaklarda oluşan şişkinlik ve sindirim bozukluklarında çok başarılıdır.
Kaynak 



LABADA-EVELİK;
Labada'nın büyük yapraklısını pazarda bulunca sarma yapmak için büyük bir hevesle aldım ama ne yazık ki labadanın bazı cinsleri acı olurmuş.
Benim aldığım yapraklarda da acılık vardı, çok zor yedik :(
Acı olabileceği hiç aklıma gelmediği için o kadar emek verip sardıktan ve pişirdikten sonra tadı acı olunca bazı cinslerinin acı olabileceğini öğrendim.
Labada yaprağı alırken acı olup, olmadığına dikkat edin.
Diğer İsimleri:
Evelik, Develik, Rumex patientia, Patiencedock, Patience
Botanik Bilgi:
Karabuğdaygiller familyasından; dere kanarlarında ve sulak çayırlarda kendiliğinden yetişen bir bitkidir.
Kuzukulağının yakın akrabası olan labadanın ülkemizde yetişen 25 kadar türü vardır. 
Haziran-Eylül ayları arasında yeşilimtırak renkli küçük çiçekler açar.
Boyu 50 santimetre ile 2 metre arasında değişir.
Bitki, çiçeklerinden olgunlaşan meyvesindeki tohumlarla çoğalır.
Köklerinde nişasta, şekerler, reçine ve antrakinon türevleri vardır.
Yaprakları sebze olarak yenir.
Ev ilaçlarında kökü ve yaprakları kullanılır.
Bilinen Bileşimi:
Labadanın yapraklarında Fosfor-demir bileşimi, tanen, kazık köklerinde nişasta, şekerler, reçine ve antrakinon türevleri bulunur.
Anadolu’nun bazı yerlerinde labada yapraklarıyla salata, sebze yemekleri ve sarması yapılır.
Toplanması-Saklanması:
Mayıs’tan, Ağustos’a kadar yaprakları toplanarak kurutulur, yapraklarının çok sulu olması nedeniyle kurutması oldukça zordur. Bu nedenle dikkat edilmezse küflenebilir. 
Labada’nın Faydaları:
Yaprağının Faydaları:
Kanı ve bağırsakları temizler.
İştah açıcıdır.
Yaprakları, bedeni güçlendirici toniktir.
Deri hastalıklarında etkilidir.
Çıbanları olgunlaştırır.
Yara ve egzamaları iyileştirir.
Kullanım Şekli:
Bitkinin yapraklarıyla yara lapası hazırlanır ve şikâyet edilen yerlere dıştan uygulanır.
Kökünün Faydaları;
Müshil etkisi gösterir.
Kaynak


antakya
ZAHTER OTU; 
Eşimin abisi Feshane de düzenlenen Hatay günlerinden "Zahter" almış, sağolsun bize de bol bol taze zahter verdi.
Zahter'den çay ve salata yaptım.
Salatasını nar ekşili, yeşil zeytinli yaptım, tadına bayıldık.
Zahter Nedir Faydaları ve Zararları Nelerdir Nasıl Kullanılır:
Zahter Otu Nedir?
Zahter, diğer ismi Thymbra spicata olan pembe renkli çiçekler açan, 50 cm boylarında bir bitkidir.
Kara kekik ya da dağ kekiği olarak da bilinir. Uçucu yağ ve tanen içerir.
Zahter Faydaları:
* Zahter bitkisinin iştah açıcı özelliği vardır.
* İdrar söktürücüdür.
* Mide, karın ve baş ağrısına iyi gelir.
* Hazmı kolaylaştırır.
* Kolesterolü düşürür.
* Bağırsak, böbrek ve mesane şikâyetlerinde faydalıdır.
* Uyarıcı ve bedeni kuvvetlendiricidir.
* Yaraların iyileşmesine yardımcı olur.
* Sara krizini önler.
* Mantar şikâyetlerine karşı da faydalıdır.
* Sinirleri kuvvetlendirir.
* Kalp çarpıntısını giderir.
* Mikrop öldürücü özelliğe sahiptir.
* Ergenlik sivilcelerine iyi gelir. 
Zahter Zararları:
Zahter bitkisinin hamilelikte kullanımı tavsiye edilmez.
Ayrıca guatr şikâyeti olanlarda kullanılmamalıdır.
Zahter Nasıl Kullanılır:
Zahter bitkisi çiçekleriyle birlikte toplanıp kurutulduktan sonra toz haline getirilir ve çay ya da kahve olarak tüketilebilir.
Zahter çayını taze olarak da hazırlayabilirsiniz.
Zahter otunu mevsiminde salamurasını kurup, daha sonra kullanabilirsiniz.
Zahterin en bilinen kullanım şekli salatasıdır.
Baharat olarak da kullanılmaktadır.
Ayrıca, haricen yaraların üzerine mikrop öldürücü olarak sürülebilir.
Kaynak



ıspıt
HODAN (ISPIT);
Bizim ailenin en sevdiği yabani yenilebilir ot hodandır.
Her halini çok severek tüketiriz.
Aldığım hodanların yapraklarını sarma yaparak, saplarını yumurtalı pişirerek değerlendirdim.

HODAN-ISPIT;
Latince ismi borage olan bu bitki ülkemizde hıyar otu ve sığır dili ismi ile bilinmektedir.
Bu bitki Akdeniz, Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya kıt’asının bazı bölgelerinde yetişmektedir.
Hızlı bir şekilde büyüyebilen bu bitki, Kumlu yumuşak topraklarda ve güneşli bölgelerde yetişir.
İçeriğinde müsilaj ve madeni tuzlar vardır.
Tıbbi bir mineral deposu olan bu bitkinin kökü ve kurutulmuş yapraklarından bitki çayı ve bitki yağı yapılmaktadır.
Hodanın Diğer Adları;
Çok eski zamanlardan beri bilinen ve tüketilen hodan otu, ıspıt, ıspıt otu, sığır dili veya kaldirik olarak da bilinir.
Hodanın Faydaları;
* Cesaret artırıcı özelliği vardır.
Öyleki, savaşa giden askerlerin atlarının üzengilerine hodan otu çiçeği sürülür ve cesaretlerinin artması sağlanırdı.
*Depresyona iyi gelir.
*Sindirim sistemi sorunlarını azaltır.
*Metabolizmayı güçlendirir.
*Öksürüğe iyi gelir. Balgam söktürür.
*İdrar zorluğunu giderir.
*Soğuk algınlığı ve gribe karşı oldukça etkilidir.
*Emziren annelerin sütünü arttırır.
*Ateş düşürücüdür.
*Solunum yolları hastalıklarına iyi gelmektedir.
* Sıkıntıları giderir.
*Böbrek üstü bezlerini etkilediğinden dolayı, insanları rahatlatıcı ve sıkıntı giderici özelliği vardır.
* Yüksek oranda, kalsiyum, potasyum ve mineral tuz içerir.
* Tuzsuz rejimler için oldukça idealdir.
* Terletici özelliği vardır.
* Boğaz ağrılarına faydalıdır.
Hodan Otu Nasıl Kullanılır?
Hodan otu kullanımı farklı şekillerde olabilir.
Hodanı yemeklerde kullanabilirsiniz.
Yumurtalısını, bulgur pilavını, çorbasını, salatasını, yapraklarından sarmasını yapabilirsiniz.
* Tuzsuz diyetlerde içeriğinde yüksek miktarda mineral tuzları yaprakları kullanılmaktadır.
* Hodan otu çiçeği salatalarda garnitür olarak kullanılır.
Tatlı süslemelerinde de çiçekleri şekerleme yapılarak kullanılabilir.
İnce doğranarak salata, yumuşak peynir ve sandviçlere konulabilir.
  • Başka bitkilerin yakınına ekildiği zaman, gelişimlerini hızlandırır.
  • Çiçekleri ev süslemelerinde kullanılabilir.

ıspıt

SON OLARAK;
Ben yıllardır yenilebilen otların tariflerini vermeye çalışıyorum.
Bu bölümde yer veremediğim daha önce tarifini verdiğim yenilebilir otların tariflerinin bulunduğu linkleri  aşağıya ekledim.
YENİLEBİLİR OT TARİFLERİ;

Şehriyeli Kuzu Kulağı Salatası

Hodan-Ispıt Yaprağı Sarması

Hodanlı, Ispıtlı Bulgur Pilavı

Hodan-Ispıt Çorbası

Eğşili Pilav (Ekşili pilav)

Isırgan Otu (Yumurtalısı ve Çorbası)

Hodan-Ispıt ve İvrimce Kavurması

Yumurtalı İvrimce

Otlu Börek

Labada-Efelek Yemeği 

Kazayağı Otu

Kazayağı Otlu Börek

Çiriş Otu Yemeği

Dikenucu Kavurması

Sucuklu Bulgurlu Madımak

"Afiyetle Kalın"

6 yorum:

  1. Bu otların çoğunu tatmadım. Ben de bir ot severim her ne kadar çok çeşit deneyememiş olsam da :)
    Ot denilince akla Ege bölgesi gelse de Karadeniz'de de çok tüketilir ve çeşitlidir ot yemekleri. Seviyorum memleketimizi :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bende memleketimizi çok seviyorum denizcim :)

      Sil
  2. OT ÇEŞİTLERİNİ TÜKETMEK GÜZEL OLUYOR.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bence de ot çeşitlerini tüketmek güzel oluyor, üstelik hem lezzetli hemde çok sağlıklılar :)

      Sil
  3. Harika bilgiler ve ot tarifleri vermişsin eline sağlık sevgiler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim özgencim :)

      Sil

Yorum yazmak için;
Google hesabınız yoksa "Anonim" bölümünü işaretleyerek yorum yazabilirsiniz.
İsminizi yazmayı unutmayın!...