12 Aralık 2012 Çarşamba

EBEGÜMEÇLİ GÖZLEME

 
Geçen hafta pazara gittiğimde, tezgahında her zaman bahçe ürünleri  satan bir pazarcıda ebegümecini görünce çok şaşırdım.
Benim bildiğim ebegümeci daha çok bahar aylarında ortaya çıkar, en fazla Eylül ayına kadar bulunur.
Tabii bu fırsatı değerlendirip, tam 1 kilo aldım.
1 kilo demek, fazla ağırlığı olmayan bir ot için oldukça büyük bir hacim demek.
Pazardan eve tam bir poşet ebegümeci ile gelince hemen planımı yaptım.
Ertesi gün öğlende ebegümeçlerini ayıklayıp, yıkayarak  işe başladım.
Açıkçası temizleyip, ayıklamak çok vaktimi aldı.
Ebegümeci için 3 tarif belirledim, üçe ayırarak işe koyuldum.
Önce yöresel yemeğimiz olduğu halde bugüne kadar ebegümeci bulamadığım için yapamadığım Kastamonu yöresine ait ekşili (eğşili) pilav yaptım.
Büyük yapraklarını ayırarak sarma yaptım.
Bugün tarifini verdiğim gözlemeyi yaptım, günün yorgunluğunu çay ve bu gözleme ile üzerimden attım : )
Not; Ebegümeci ile hazırladığım diğer tarifleri önümüzde ki günlerde vereceğim.
"Afiyetle Kalın"

EBEGÜMECİ;
Ülkemizde 8 ebegümeci türü yetişmektedir. 
Bunlardan en önemlisi, Büyük ebegümeci (M. sylvestris) türüdür. 20-30 cm. arasında boylanabilen bu türün yaprakları yuvarlağımsı biçimli, kenarları dişli, uzun saplı, tüylü, almaşık dizili, 3-7 parçalı ve palmiye gibi damarlıdır. Yaz boyu ve sonbahar başlarında açan pembe renkli, eflatuni çizgili çiçekleri, yaprakların koltuklarından çıkar. 
Meyveleri 10 parçaya bölünen, olgunlaştığında açılmayan kuru tohumlar halindedir. Bitki, döktüğü tohumlarıyla çoğalır.
Ebegümecinin yapraklan büyük oranda yapışkan bitki sıvısı; ayrıca glikoz, pektin, yağ esansları ile az miktarda tanen içerir. Yaprak ve sapları hafif kokulu ve yavan lezzetlidir. Bazı yerlerde sebze olarak yenilir.
Tıbbi Etkileri ve Kullanımı Tıbbi yararları hatmi ya da gülhatmininkine çok benzeyen ebegümecinin, bu etkileri ve onlardan yararlanma yöntemleri şöylece sıralanabilir:
• Gastrit ve mide ülserlerinde iyileştiricidir.
• Üst solunum yollan nezlesi ile bronşitte göğsü yumuşatıcı; balgam söktürücü ve öksürüğü kesicidir.
Bu gibi durumlarda kullanılmak üzere, yaz boyunca ve sonbahar başlarında, bitki çiçekli olduğu sürece, yaprak ve çiçekleri toplanıp gölge ve havadar yerde kurutulur. 2 tatlı kaşığı kurumuş yaprak ve çiçek karışımı üzerine 1 bardak kaynar su dökülerek 10-15 dakika demlendirilip infüzyon hazırlanır. Bu infüzyondan günde üç kez birer bardak içilir.
• Ebegümeci ayrıca ciltteki çıban, yara ve küçük yanıklarda iyileştirici etki yapar.
Bunun için, bitkinin taze yaprak ve çiçekler ezilerek hazırlanan yara lapası, bir tülbentin içine konularak, şikâyet edilen yere kompre şeklinde uygulanır.
Ebegümecinin Faydaları :
*Göğsü yumuşatır, öksürüğü keser.
*Mide ve bağırsakların muntazam çalışmasını sağlar.
*Kabızlığı giderir.
*Mide bulantısı ve kusmaları önler.
*Ateşi düşürüp, vücuda rahatlık verir.
*Boğaz ve bademcik iltihaplarını giderir.
*Nezle, bronşit, nefes darlığı tedavisinde kullanılır.
*Lapası çıbanların olgunlaşmasını sağlar.
*Burun kanamasını durdurur.
*Dişeti hastalıklarını tedavi eder.
*Mide ağrısını keser.
*Burun tıkanıklığını giderir.
UYARI:
Hamile kalmak isteyenler ya da hamile olanlar kesinlikle ebegümeci yememelidir.
DR. İbrahim Saraçoğlu
 
EBEGÜMEÇLİ GÖZLEME;
Malzemeler;
3 adet yufka,
300 gram ebegümeci,
1 kase ufalanmış  beyaz peynir,
Sıvı yağ, tuz, isteğe bağlı kırmızı pul biber veya karabiber gibi baharatlar.

TARİFİ;
Yufkayı bütün olarak tezgaha serin.
Üzerine sıvı yağ gezdirin.
Kenarlarını içe katlayarak büyük bir kare elde edin.
Tekrar sıvı yağ gezdirin.

Ebegümecinin yapraklarını koparıp, yıkayın ve doğrayın.
Çok az tuz serperek hafifçe diriliği gidecek kadar ovun.
Yufkanın üzerine ebegümecini yerleştirin.
Beyaz peynir ufalayın.
Damak tadınıza uygun baharatlardan (kırmızı pul biber veya karabiber) ekleyin.

Yufkayı kenarlarından kare halinde  katlayın.
İçine 2-3 kaşık sıvı yağ döküp, ısıttığınız tavada altını üstünü kızartarak pişirin.
Diğer yufkaları da aynı şekilde hazırlayın.
Servis yapmadan önce ortasından keserek dört parçaya ayırıp, servis yapın.
"Afiyet Olsun"

6 yorum:

  1. Ebegümecine byılırım. Biz biraz haşlayıp limon zeytinyağı tuz ile de ekmek bana bana yeriz:) Eminim gözlemesi de harikadır. Ellerinize sağlık!

    YanıtlaSil
  2. Canım ellerine sağlık otlarla bile harikalar yaratıyorsun sevgiler...

    YanıtlaSil
  3. merhaba,
    ebegümecine herkesin burun kıvırdığı bir dönemde gerçekten bu tarif iyi geldi. Bizim evde bunun yemeği yapılır. bol soğanlı ve kimyonlu bir sos yapılır üzerine. yanında çiğ sarımsakla yenir. ebegümecinin o ıtırlı tadına bayılırım. elinize sağlık. harika bir blogunuz var.

    sevgiler..

    YanıtlaSil
  4. ah can maziye götürdün beni .
    cocuklugumun tadi sevdigim lezzet annemin en lezzetli yemegi
    cok uzun zaman oldu yiyemedim 26 sene :(
    bir tabagina neler vermezdim
    ellerine saglik benim yerimede bol bol yeyin olurmu

    YanıtlaSil
  5. Pek bilmediğim bir tat. Bizim buradaki pazarlarda yok maalesef. Ama nefis görünüyor. Ellerinize sağlık. Sevgiler...

    YanıtlaSil
  6. Ebegümeci zamanı geldi yağmurlarda yağınca ne güzel tazecik çıkarlar. Canım ellerine sağlık gözlemelerin nefis olmuş.

    YanıtlaSil

Yorum yazmak için;
Google hesabınız yoksa "Anonim" bölümünü işaretleyerek yorum yazabilirsiniz.
İsminizi yazmayı unutmayın!...